Gorzkie Żale w 'odkupicielu' w okresie Wielkiego Postu 2026 odprawia diakon Robert Szczepkowski, który przechodzi w naszym kościele praktykę jako student VI roku GSD, będąc jedynym kandydatem do święceń kapłańskich Anno Domini 2026 w AG, dając wydatne wsparcie duszpasterskie w parafii (może udzielać chrztu, błogosławić małżeństwa, głosić kazania, rozdawać Komunię św., przewodniczyć pogrzebom oraz prowadzić nabożeństwa - nie może odprawiać Mszy św., spowiadać ani udzielać namaszczenia chorych). Diakon Robert wygłasza kazania pasyjne w trakcie Gorzkich Żalów 2026.
Gorzkie Żale to nabożeństwo pasyjne mające najczęściej formę nabożeństwa eucharystycznego, odprawianego w okresie Wielkiego Postu, szczególnie w niedziele, ale również – zależnie od lokalnych zwyczajów – w inne dni (np. w czasie Triduum Paschalnego, zwłaszcza w Wielki Piątek). Gorzkie Żale są tradycją wyłącznie polską. Składają się z trzech części odmawianych cyklicznie, tak że cały cykl odmawiany jest dwukrotnie w ciągu całego Wielkiego Postu. W każdą niedzielę odprawia się jedną część:
- Zachęta (w każdą niedzielę);
- Część I (I i IV Niedziela Wielkiego Postu);
- Część II (II i V Niedziela Wielkiego Postu);
- Część III (III Niedziela Wielkiego Postu i Niedziela Palmowa);
- Wszystkie części (Wielki Piątek)
W poszczególne niedziele Wielkiego Postu odprawia się kolejne części (dwukrotnie, gdyż Wielki Post trwa sześć tygodni), natomiast Zachęta (Pobudka) pozostaje zawsze ta sama. Struktura nabożeństwa wygląda następująco:
- Wystawienie Najświętszego Sakramentu z odpowiednią pieśnią;
- Gorzkie Żale rozpoczynają się Pobudką (inaczej Zachętą), która jest zawsze taka sama, niezależnie od części nabożeństwa;
- następnie odczytywana jest Intencja nabożeństwa (w każdej części o innej treści) wraz z wprowadzeniem do śpiewanych rozważań, po czym wykonywane są następujące pieśni:
- Hymn;
- Lament duszy nad cierpiącym Jezusem;
- Rozmowa duszy z Matką Bolesną (tradycja nakazuje śpiewanie zwrotek nieparzystych kobietom, a parzystych mężczyznom);
- Któryś za nas cierpiał rany.
- po tym z reguły następuje kazanie pasyjne;
- na koniec celebrans błogosławi Najświętszym Sakramentem, co poprzedza i po czym następuje odpowiednia pieśń.
Gorzkie Żale po raz pierwszy wybrzmiały 13 marca 1707 r. w kościele Świętego Krzyża w Warszawie. Nie wiadomo jaka była pierwotna melodia Gorzkich Żalów, gdyż nie zachowały się żadne źródła (melodyczne zapisy). Nabożeństwo było w głównej mierze śpiewane, choć częściowo także recytowane.
Gorzkie Żale 2026. Dk. Robert Szczepkowski. Foto
